Điều hành chính sách tiền tệ và tài khóa: Điểm tựa vững chắc cho nền kinh tế

(TBTCVN) – Năm 2018 vừa qua, chính sách tiền tệ (CSTT) được điều hành chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá (CSTK) đã vừa giúp ổn định kinh tế vĩ mô, vừa góp phần kiểm soát nợ công, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát đạt mục tiêu đề ra.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
Nhân dịp đầu năm mới, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng đã có cuộc trao đổi với phóng viên TBTCVN về chủ đề này.

PV: Thưa bà, xin bà cho biết về những kết quả nổi bật, cũng như những giải pháp điều hành chính sách tiền tệ và các giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô năm vừa qua? 

 Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng
 Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng

Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng: Trong bối cảnh tình hình kinh tế, chính trị thế giới năm 2018 có nhiều thách thức và biến động khó lường, NHNN đã chủ động, linh hoạt điều hành CSTT, phối hợp chặt chẽ với CSTK và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng ở mức hợp lý, qua đó thu được những kết quả tích cực. Lạm phát bình quân năm 2018 tiếp tục được kiểm soát phù hợp mục tiêu 4%.

Mặt bằng lãi suất được giữ tương đối ổn định để tạo điều kiện đảm bảo nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. 

Trên thị trường ngoại tệ, dù có nhiều áp lực từ thị trường quốc tế nhưng tỷ giá trong nước vẫn tương đối ổn định, đặc biệt khi so với mức độ mất giá của các đồng tiền mới nổi và đang phát triển. Thanh khoản thị trường vẫn đảm bảo, các giao dịch ngoại tệ diễn ra thông suốt, các nhu cầu mua ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời và NHNN mua ròng ngoại tệ, bổ sung dự trữ ngoại hối Nhà nước.

Điều hành chính sách tiền tệ cũng đã đảm bảo ổn định thanh khoản thị trường tiền tệ, giảm mặt bằng lãi suất liên ngân hàng, tạo điều kiện để phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP) với kỳ hạn dài và lãi suất thấp hơn. 

PV: Năm qua, CSTT và CSTK đã có sự phối hợp khá thành công để đạt được những kết quả vĩ mô tích cực. Xin bà cho biết cụ thể hơn về sự phối hợp này? 

Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng: Trong giai đoạn 2016 – 2018, công tác phối hợp điều hành chính sách tiền tệ – tài khóa luôn được nhấn mạnh tại các nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ. Công tác phối hợp giữa NHNN, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và đầu tư, Bộ Công thương đã được triển khai đồng bộ, chặt chẽ từ cấp lãnh đạo đến các cấp tham mưu, phối hợp chính sách và điều hành thị trường. 

Cụ thể, trong việc phối hợp kiểm soát lạm phát thông qua Ban Chỉ đạo điều hành giá, NHNN đã điều hành đồng bộ các công cụ CSTT để kiểm soát lạm phát cơ bản bình quân ổn định ở mức thấp (2016: 1,83%; 2017: 1,41%; 2018: 1,48%), tạo dư địa cho việc điều chỉnh giá các mặt hàng Nhà nước quản lý, đảm bảo kiểm soát lạm phát chung theo đúng mục tiêu. 

Bên cạnh đó, NHNN đã điều hành linh hoạt để duy trì thanh khoản hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) ở mức phù hợp, nhằm giảm áp lực lãi suất cho vay đối với nền kinh tế; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát hành TPCP với kỳ hạn dài hơn và lãi suất thấp hơn. Thêm vào đó, CSTT phối hợp với CSTK để ổn định tiền tệ, góp phần ổn định tỷ giá, một mặt giúp ổn định kinh tế vĩ mô, nhưng mặt khác hỗ trợ không làm tăng nghĩa vụ nợ nước ngoài của Chính phủ, góp phần kiểm soát nợ công. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh đồng tiền một số nước trong khu vực mất giá mạnh trong 9 tháng đầu năm 2018 đe dọa an toàn nợ nước ngoài, nợ công (như Indonesia, Philippines). 

Trong bối cảnh việc phát hành TPCP thuận lợi, tiền gửi kho bạc tại hệ thống ngân hàng tăng, NHNN đã chủ động trao đổi, phối hợp và có các văn bản đề nghị Bộ Tài chính phối hợp chuyển tiền gửi kho bạc từ hệ thống ngân hàng thương mại về NHNN. Chính phủ cũng đã trực tiếp làm việc với lãnh đạo NHNN, Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan có liên quan để chỉ đạo các nội dung có liên quan đến việc phối hợp giữa CSTT và CSTK. Theo đó, Bộ Tài chính đã điều chuyển tiền gửi KBNN từ các TCTD về NHNN, qua đó, hỗ trợ NHNN kiểm soát tiền tệ và ổn định thị trường tiền tệ.

Bên cạnh đó, NHNN phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, đặc biệt là với Bộ Tài chính trong làm việc với các tổ chức, đối tác quan hệ song phương, đa phương, các tổ chức xếp hạng tín nhiệm để các tổ chức quốc tế có đánh giá khách quan về kinh tế Việt Nam, tình hình điều hành vĩ mô của Chính phủ và các bộ, ngành, góp phần minh bạch thông tin, đóng góp tốt vào quyết định nâng hạng tín nhiệm quốc gia năm 2018. Điều này giúp củng cố lòng tin của nhà đầu tư đối với kinh tế Việt Nam, đồng thời giảm chi phí vay nợ nước ngoài cho các doanh nghiệp trong nước.

PV: Năm 2019, theo bà những yếu tố quan trọng nào có thể tác động đến điều hành CSTT và thị trường tiền tệ trong nước?

Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng: Bên cạnh những yếu tố tác động từ bên ngoài, thì ở trong nước, nền kinh tế cũng đứng trước nhiều cơ hội và các khó khăn thách thức. Điểm thuận lợi lớn là tăng trưởng kinh tế vẫn tiếp tục đà hồi phục vững chắc trên nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định. Kỳ vọng vào lạm phát ở mức thấp được neo giữ ngày càng vững; rủi ro vĩ mô giảm mạnh. Niềm tin của nhà đầu tư đối với kinh tế trong nước được củng cố.

Về lạm phát, có những yếu tố thuận lợi để kiểm soát lạm phát năm 2019 theo mục tiêu đặt ra là: kỳ vọng lạm phát ổn định và được neo quanh mức 4% do thành công của Chính phủ trong việc kiểm soát lạm phát những năm qua. Chính phủ điều hành sát sao giúp quan hệ cung cầu trong nền kinh tế đối với các hàng hóa quan trọng, thiết yếu được giữ ổn định; các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ theo chỉ đạo của Chính phủ trong việc điều chỉnh các loại giá Nhà nước quản lý, đảm bảo không gây tác động tiêu cực lên kỳ vọng lạm phát và kiểm soát lạm phát tổng thể theo mục tiêu. Giá năng lượng, lương thực có khả năng ổn định hơn trong năm 2019 sau khi đã tăng mạnh trong năm 2018…

Mặc dù vậy, diễn biến khó lường của giá dầu thế giới, giá lương thực thực phẩm trong nước, xu hướng tăng lạm phát trên thế giới… cũng tạo ra thách thức đối với việc kiểm soát lạm phát. Tất cả những yếu tố trên sẽ tác động nhất định đến điều hành CSTT và thị trường tiền tệ ngân hàng năm 2019.

PV: Trước bối cảnh đó, năm 2019, NHNN có những định hướng, chính sách điều hành như thế nào để đạt được những mục tiêu vĩ mô đã đề ra?  

Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng: Năm 2019, trước bối cảnh thế giới và trong nước có những thuận lợi và thách thức nhất định, NHNN xác định định hướng điều hành chung: điều hành CSTT chủ động, linh hoạt và thận trọng, phối hợp hài hòa với CSTK và các chính sách vĩ mô khác, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh và tăng trưởng; tiếp tục điều hành lãi suất, tỷ giá linh hoạt, phù hợp với cân đối vĩ mô, diễn biến thị trường tiền tệ và yêu cầu quản lý; ổn định thị trường ngoại tệ; tăng trưởng tín dụng đi đôi với nâng cao chất lượng tín dụng; tập trung tín dụng cho các lĩnh vực sản xuất, lĩnh vực ưu tiên; kiểm soát việc cho vay bằng ngoại tệ; tăng dự trữ ngoại hối nhà nước khi có điều kiện thuận lợi. 

PV: Trân trọng cảm ơn Phó Thống đốc!

H.Y (thực hiện)

Theo http://thoibaotaichinhvietnam.vn